Có Một Con Cá
Ngày xưa, giữa đại dương mênh mông, có một con cá nhỏ.
Con cá này không giống những con cá khác. Nó luôn cảm thấy thiếu thốn. Thiếu gì — nó không biết. Nhưng có một khoảng trống bên trong mà không có rạn san hô nào, không có dòng hải lưu nào, không có đàn cá nào lấp đầy được.
Một ngày, nó nghe con rùa biển già kể: "Ta đã bơi đến nhiều nơi. Nhưng trên đỉnh núi cao nhất, có một thứ gọi là Nước Vĩ Đại. Ai tìm được nó sẽ không bao giờ khát nữa."
Con cá nhỏ rúng động.
Nước Vĩ Đại! Đó chính là thứ nó thiếu!
"Núi ở đâu?" nó hỏi.
Rùa già chỉ về phía bờ. "Ở kia. Nhưng đường đi rất khó."
"Khó mấy tôi cũng đi," con cá nói.
Hành Trình
Con cá bơi về phía bờ. Mỗi ngày nước nông hơn. San hô thưa dần. Ánh sáng chói hơn.
Khi đến rìa nước, nó gặp con cua.
"Tôi muốn lên núi tìm Nước Vĩ Đại," con cá nói.
Con cua cười: "Cá mà leo núi? Mày điên à?"
Con cá không nghe. Nó nhảy lên bờ. Vây biến thành chân — hãy tưởng tượng đi, đây là truyện cổ tích. Nó bắt đầu bò.
Trên đường, nó gặp con thằn lằn.
"Tôi tìm Nước Vĩ Đại trên đỉnh núi," con cá nói.
Thằn lằn lắc đầu: "Trên núi không có nước. Trên đó chỉ có đá, gió, và tuyết."
"Rùa già nói có," con cá đáp.
Thằn lằn nhún vai: "Rùa già nói nhiều thứ."
Con cá tiếp tục bò. Qua rừng. Qua đồng cỏ. Da nó khô dần. Mang nó khó thở. Mỗi bước là một nỗ lực.
Gần đỉnh núi, nó gặp con đại bàng.
"Tôi... tìm... Nước Vĩ Đại..." con cá thở hổn hển.
Đại bàng nhìn nó lâu.
"Nước Vĩ Đại?" Đại bàng hỏi lại. "Mày tìm ở đây?"
"Rùa già nói... đỉnh núi... ai tìm được... không bao giờ khát..."
Đại bàng im lặng một lúc. Rồi nói:
"Mày là cá."
"Tôi biết."
"Mày sống trong nước."
"...Tôi biết."
"Nước mày đang tìm — mày đã ở trong nó cả đời."
Khoảnh Khắc
Con cá đứng đó, trên đỉnh núi, da nứt nẻ, khó thở, gần chết.
Và lần đầu tiên trong đời, nó hiểu.
Nước mà nó tìm kiếm không phải thứ ở đâu xa. Đại dương mà nó bơi mỗi ngày — cái mà nó cho là "bình thường," "tầm thường," "không đủ" — chính là Nước Vĩ Đại.
Nó đã có nó từ đầu. Nó chỉ không nhận ra vì nó quá gần.
Bạn Là Con Cá
Tôi kể chuyện này không phải vì nó dễ thương.
Tôi kể vì bạn là con cá.
Bạn đang tìm hạnh phúc — nhưng bạn đã có những khoảnh khắc hạnh phúc mỗi ngày mà bạn lướt qua.
Bạn đang tìm bình an — nhưng bình an ở trong mỗi hơi thở bạn chưa bao giờ chú ý.
Bạn đang tìm ý nghĩa — nhưng ý nghĩa nằm trong ly cà phê sáng với người thân, trong tiếng cười của đứa con, trong cơn mưa chiều bạn chạy mà không che dù.
Trong Vedanta, đây gọi là maya — ảo tưởng. Không phải thế giới là giả. Mà ảo tưởng rằng bạn thiếu một thứ gì đó. Ảo tưởng rằng bạn cần leo núi, vượt biển, đạt đủ thành tích, mua đủ thứ — rồi mới được quyền bình an.
Trong Thiền, thầy hỏi: "Phật ở đâu?" Đáp: "Ở trong bát cơm bạn đang ăn. Trong bước chân bạn đang đi. Trong hơi thở bạn đang thở."
Trong neuroscience, Default Mode Network — mạng lưới não hoạt động khi bạn "không làm gì" — chính là nơi tạo ra cảm giác "tôi thiếu thứ gì đó." Nó chạy liên tục: so sánh, hối tiếc, lo lắng, kế hoạch, thiếu, thiếu, thiếu. Thiền định làm dịu DMN. Và khi DMN yên, bạn đột nhiên thấy: ồ, mọi thứ ổn mà.
Bạn không thiếu gì cả. Bạn chỉ quên nhìn xuống và thấy nước đang ôm quanh bạn.
Con Cá Quay Về
Trong câu chuyện, con cá quay về đại dương.
Không phải vì nó thất bại. Mà vì nó đã tìm được.
Nó bơi giữa đại dương — cùng đại dương đó, cùng những rạn san hô đó, cùng dòng hải lưu đó. Nhưng bây giờ, mỗi giọt nước chạm vào da nó đều là phép màu.
Không phải nước thay đổi. Con cá thay đổi.
Và đó, bạn ơi, chính là tỉnh thức.
Bình Luận / Comments