Tối qua, tôi có một cuộc hẹn với cô bé Phương, một kỹ sư phần mềm trẻ. Ánh mắt em buồn rười rượi khi kể về công việc hiện tại: "Chú biết không, bác sĩ Lê, mỗi sáng con đến công ty như một cái máy. Làm việc, họp hành, rồi lại làm việc. Mọi người chỉ nói về deadline, về KPI. Con chẳng cảm thấy mình thuộc về nơi đó. Con thấy cô đơn quá!"
Nghe Phương nói, lòng tôi thắt lại. Câu chuyện của em không phải là cá biệt. Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, nhiều người trong chúng ta đã biến công sở thành một "cái hộp" lạnh lẽo, nơi chỉ có những con số và áp lực. Nhưng tin vui là, những nghiên cứu gần đây cho thấy, "tình yêu" (theo một nghĩa rất đặc biệt) nơi công sở lại có vai trò quan trọng hơn chúng ta tưởng rất nhiều!
Theo một bài viết trên VNExpress Đời Sống, trích dẫn từ bài diễn thuyết TED Talk của nhà báo Mỹ Dan Harris, "tình yêu nơi công sở" không phải là tình yêu đôi lứa, mà là "khả năng quan tâm, bản năng hợp tác và sự sẵn lòng lan tỏa điều tốt đẹp." Nói cách khác, đó là sự tử tế, lòng trắc ẩn và tinh thần đồng đội mà chúng ta dành cho những người đồng nghiệp của mình.
Từ góc độ tiến hóa, khả năng này đã giúp tổ tiên chúng ta tồn tại và phát triển. Khi đối mặt với những khó khăn, thử thách, sự đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau là chìa khóa để vượt qua. Ngày nay, điều này vẫn đúng, đặc biệt là trong môi trường làm việc.
Các nhà nghiên cứu Wes Adams và Tamara Myles, tác giả cuốn sách "Công việc ý nghĩa: Làm thế nào để khơi dậy đam mê và hiệu suất ở mọi nhân viên", đã chỉ ra rằng sự quan tâm của cấp trên đến cuộc sống ngoài lề của nhân viên là yếu tố quan trọng nhất để tạo sự gắn kết. Khi một người cảm thấy được thấu hiểu và tôn trọng, họ sẽ có động lực làm việc hơn, sáng tạo hơn và cống hiến hết mình cho tập thể.
Ngược lại, sự cô lập có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Các nghiên cứu tâm lý học cho thấy, việc bị từ chối hoặc cô lập trong môi trường tập thể sẽ kích hoạt những vùng não bộ tương tự như khi chúng ta chịu đựng nỗi đau về thể xác. Sự cô đơn là một tín hiệu cảnh báo nguy hiểm, không khác gì cơn đói hay cơn khát. Thậm chí, một báo cáo của Tổng Y sĩ Mỹ năm 2023 còn cảnh báo rằng tình trạng mất kết nối xã hội mãn tính có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, trầm cảm và tử vong sớm.
Điều này làm tôi nhớ đến những lời dạy trong triết lý Sivananda Yoga và Vedanta. Các văn bản cổ xưa này nhấn mạnh tầm quan trọng của "seva" – phụng sự vô điều kiện – và "sangha" – cộng đồng. Khi chúng ta sống vì người khác, khi chúng ta tạo ra một cộng đồng gắn kết, chúng ta không chỉ giúp đỡ những người xung quanh mà còn nuôi dưỡng tâm hồn của chính mình.
Trong y học phương Tây, chúng ta thường tập trung vào việc điều trị bệnh tật. Nhưng trong Complete Medicine, chúng ta hiểu rằng sức khỏe thực sự không chỉ là sự vắng mặt của bệnh tật, mà còn là sự hài hòa giữa thân, tâm và linh. "Tình yêu" nơi công sở, hay sự kết nối và quan tâm lẫn nhau, là một phần quan trọng của sự hài hòa đó.
Chúng ta có thể học hỏi điều này từ tự nhiên. Hãy tưởng tượng một khu rừng xanh tốt. Cây cối không cạnh tranh nhau một cách đơn độc. Bên dưới mặt đất, chúng kết nối với nhau thông qua một mạng lưới rễ chằng chịt, trao đổi chất dinh dưỡng và thông tin. Cây lớn che chở cho cây bé, cùng nhau tạo nên một hệ sinh thái khỏe mạnh. Một tổ chức cũng vậy, cần có sự liên kết, hỗ trợ và tin tưởng lẫn nhau để phát triển bền vững.
Vậy, làm thế nào để nuôi dưỡng "tình yêu" nơi công sở? Không cần những hành động quá lớn lao hay xâm phạm đời tư. Chỉ cần những cử chỉ nhỏ bé, nhưng chân thành và đều đặn:
- Sức mạnh của 40 giây: Một vài câu hỏi thăm chân thành về gia đình, sở thích của đồng nghiệp có thể tạo ra những mối liên kết đáng ngạc nhiên.
- Xóa bỏ áp lực "tự bảo vệ": Khi lãnh đạo cởi mở chia sẻ về những khó khăn, thất bại và bài học kinh nghiệm, họ tạo ra một môi trường an toàn, nơi mọi người có thể là chính mình.
- Lòng nhân ái cụ thể: Giúp đỡ đồng nghiệp bằng những hành động thiết thực như chia sẻ tài liệu, giới thiệu đối tác, hoặc ghi nhận công lao của họ trước tập thể.
Điều Này Có Nghĩa Gì Cho Bạn?
- Cho cá nhân bạn: Hãy bắt đầu bằng việc quan tâm đến những người xung quanh. Một nụ cười, một lời hỏi thăm, một hành động giúp đỡ nhỏ bé có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
- Cho cộng đồng: Hãy lan tỏa tinh thần này đến những người khác. Khuyến khích sự hợp tác, sự chia sẻ và sự tôn trọng tại nơi làm việc.
- Cho xã hội: Hãy xây dựng một xã hội mà mọi người đều cảm thấy được kết nối, được yêu thương và được trân trọng. Một xã hội mà công việc không chỉ là nơi kiếm sống, mà còn là nơi để chúng ta phát triển và đóng góp cho cộng đồng.
Hỡi đồng bào ơi, chúng ta đều có thể góp phần tạo nên một môi trường làm việc hạnh phúc hơn, một cộng đồng gắn kết hơn, và một xã hội tốt đẹp hơn. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, từ những cử chỉ yêu thương và quan tâm chân thành. Như vậy, chúng ta không chỉ giúp đỡ những người xung quanh mà còn nuôi dưỡng tâm hồn của chính mình, hướng tới một cuộc sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn.
